စဥ္းစားမိတာေလးေတြ

လူဆိုတာကလဲ ခက္ေတာ့ခက္သားလားဗ်ာ။ အလုပ္မရွိလုိ႔ အားေနရင္ စိတ္ထဲမွာ ဟိုအေတြးေပၚလာလိုက္၊ ဒီအေတြးေပၚလာလိုက္ နဲ႔ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ေဖ်ာက္မရဘူး။ ဒီေန႕လဲ အားတယ္ရယ္လို႔ေတာ့မဟုတ္ဘူးေပါ့ဗ်ာ။ ေခါင္းထဲမွာ စဥ္းစားစရာနဲ႔ မွတ္သားစရာ ေပၚလာတယ္။ ဟိုေန႕က ဆရာခ်စ္ဦးညိဳ ရဲ႕ စာေပေဟာေျပာပြဲ အသံဖိုင္ေလးကို ေတြ႕လို႕ ျပန္နားေထာင္မိတယ္ဗ်၊ ေဒါင္း ထားတာၾကာပါၿပီ၊ နားမေထာင္ရ ေသးသလို ရွိတာနဲ႔ နားေထာင္လိုက္မိတယ္၊ ျပႆနာက အဲဒီမွာစေတြ႕တာပဲ၊ ေတာ္ေတာ္ေလးကို နားေထာင္လုိ႔ေကာင္းတယ္၊ အဲဒီအထဲမွာ ဆရာခ်စ္ဦးညိဳက ေျပာတယ္၊ မင္းတုန္းမင္းလက္ထက္တုန္းက အင္မတန္ေတာ္၊ အင္မတန္ထက္တဲ့ ပခန္း၀န္ႀကီး ဦးရန္ေ၀းဆိုတာရွိတယ္။ သူက အလုပ္မွာ မခုိမကပ္ တုိင္းျပည္အတြက္ဆိုရင္ ဘုရင္ကိုယ္ေတာင္ ျပန္ေျပာ၀ံ့တဲ့ သတၱိ ရွိတယ္ဆုိ႔ပဲ.။ တစ္ေန႕ေတာ့ ဘုရင္ေတာ္ေတာ္ေလးကို စိတ္ဆိုးေနတယ္တဲ့။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ဦးရန္ေ၀းကို ေခၚၿပီးေတာ့ ငါတို႔ရဲ႕ ၀န္စုေတြ၊ မူးစုေတြ၊ မူးမတ္ေတြဟာ မယားေတြတအား မ်ားတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ သူတုိ႔ရတဲ့လစာ နဲ႔ ရိကၡာ ေတြဟာ မယားေတြနဲ႔ မေလာက္ဘူးျဖစ္ေနတယ္။ ေအး.. အဲဒါေၾကာင့္ သူ႕ရဲ႕ ရာထူးအဆင့္အတန္းအလိုက္ မယားအေရအတြက္ သတ္မွတ္ကန္႔သတ္မယ္။ လို႔လဲ ေျပာလိုက္ေရာ ၀န္ႀကီး ဦးရန္ေ၀းဟာ တုိင္းျပည္မွာ မယားအမ်ားဆံုးယူတာဟာ ဘုရင္ပဲျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘုရင္ကိုပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားမွအဲဒီအမိန္႕ဟာ မွန္မွာျဖစ္တယ္ လို႔ ျပန္ေလွ်ာက္လိုက္ေတာ့ ဘုရင္ ဘာမွျပန္မေျပာေတာ့ဘူးတဲ့ဗ်ာ..။ ဆိုလုိတာက ဥပေဒအထက္မွာ ဘယ္သူမွမရွိရဘူး ေပါ့ဗ်ာ။ မွန္တယ္ထင္ရင္ ဘုရင္ကိုေတာင္ ျပန္ေျပာရဲတဲ့ သတိၱကို ေလးစားစရာပါပဲ၊ ထားပါေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ေျပာခ်င္တဲ့ အဓိပၸါယ္က မင္းတုန္းမင္းေျပာသြားတဲ့ ရာထူးအဆင့္အတန္းအလိုက္ မိန္းမအေရအတြက္ ကန္႔သတ္မယ္ဆိုတာပါပဲဗ်ာ။ ေတာ္ေသးတယ္ဗ်ာ အဲဒီဥပေဒ အေကာင္အထည္အေပၚလုိက္လို႔၊ အေကာင္အထည္ ေပၚလို႕ကေတာ့ အဲဒီဥပေဒကို အခုေခတ္ ၀န္ထမ္းေတြ အတိအက် လိုက္နာၾကမွာပဲဗ် ေနာ္.။ ဥပမာေျပာရရင္ဗ်ာ.. ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရံုးမွာ ဌာနႀကီးမွဴးတုိ႕၊ ဌာနခြဲမွဴးတို႔၊ စီအီးအုိတုိ႔ စသျဖင့္ေပ့ါဗ်ာ၊ ဌာနစိတ္မွဴးထိရွိတယ္၊ ရာထူးေတြအမ်ားႀကီးေပ့ါ၊ အဲဒီ ဥပေဒသာ ရွိခဲ့မယ္ဆိုရင္ တရား၀င္မိန္းမ အမ်ားႀကီးယူမဲ့သူေတြ ရွိတယ္။ ဒါေတာင္ သတ္မွတ္တဲ့ အေရအတြက္ ျပည့္သြားလို႔ တရားမ၀င္ ယူၾကမလားေတာင္ မသိဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေျပာရဲဆိုရဲ ရွိတဲ့ ပခန္း၀န္ႀကီး ဦးရန္ေ၀း ကို ေတာ္ေတာ္ေလးကို ေလးေလးစားစား ေက်းဇူးတင္မိပါတယ္ဗ်ာ။ ေျပာသာေျပာရတာပါဗ်ာ။ ခုိးစားတဲ့အသီးမွ ပိုခ်ိဳတဲ့ ဆုိတဲ့စကားလဲ ရွိသားပါပဲ။ ခုိးစားတဲ့ အက်င့္ေလးရွိတဲ့သူက်ေတာ့လဲ သူ႕ကို ဘယ္လို ဥပေဒပဲ တားဆီးတားဆီး ခိုးစားမွာပါပဲဗ်ာ။ ဘယ္သူ႕ကိုမွ မရည္ညႊန္းပါဘူး။ စဥ္းစားမိတာေလးကို ခ်ေရးမိတာပါ။..

ၿငိမ္သက္ျခင္း

"ၿငိမ္လွခ်ည္လား""ၿငိမ္ခ်က္သားေကာင္းလွခ်ည္လား""ၿငိမ္ခ်က္ကြာ. တိတ္ဆိတ္ေနတာပဲ". စသျဖင့္ ေပ့ါဗ်ာ. ၾကားဖူးၾကမွာပါ။ ေျပာလဲ ေျပာဖူးၾကပါလိမ့္မယ္။ အဓိပၸာယ္ေတြကလဲ သူ႕ေနရာႏွင့္ သူ အမ်ိဳးမ်ိဳးသံုးလုိ႔ရပါတယ္။ ဘာသံမွမၾကားရပဲ ၿငိမ္သက္ေနတာေတြ။ ေမးတဲ့ ေမးခြန္းေတြကို ဘာမွျပန္မေျဖပဲနဲ႔ ၿငိမ္သက္ေနတာေတြ စသျဖင့္ေပါ့ဗ်ာ..။ ဥပမာဗ်ာ.. ေက်ာင္းမွာဆိုရင္ ဆရာ၊ဆရာမ ေတြက ေျပာလိုက္တဲ့စကား/ ေမးလိုက္တဲ့ေမးခြန္းေတြကို နားမလည္လို႕ ေက်ာင္းသားေတြက ဘာျပန္ေျပာရမွန္းမသိလို႔ၿငိမ္ေနတာေတြေပါ့ ။ ရံုးမွာဆုိရင္ေတာ့ အထက္လူႀကီးေတြက ေမးတဲ့စကား၊ ကိစၥတစ္ခုပဲျဖစ္ျဖစ္ေပါ့ဗ်ာ နားမလည္လုိ႔ၿငိမ္ေနတာ၊ စပ္စုခ်င္လို႔ ၿငိမ္ၿပီးနားေထာင္ေနတာ။ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ အေသးစိတ္ေျပာရရင္ ကုန္မွာေတာင္မဟုတ္ပါဘူး။ဒါဆုိရင္ ဘာေၾကာင့္ၿငိမ္တာလဲ ? ၊ ကၽြန္ေတာ္စဥ္းစားမိသေလာက္ကေတာ့ .......
ဘာမွမေျပာခ်င္လို႔ၿငိမ္တာလဲရွိတယ္။ စိတ္ကုန္သြားလို႔ၿငိမ္တာလဲရွိတယ္၊ ေျပာစရာစကားမရိိွလို႔ၿငိမ္တာလဲရွိတယ္။ မေျပာခ်င္ေတာ့လုိ႔လြတ္ ေပးထားလိုက္ၿပီး ၿငိမ္ေနတာလဲရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ သေဘာတူလို႔ၿငိမ္တာလဲရွိတယ္။ သေဘာတူလို႔ ၿငိမ္တာကေတာ့ ျပႆနာမရွိပါဘူး။ သူက သေဘာတူနားလည္လက္ခံတာကိုးဗ် ။ အဲဒီလုိမဟုတ္ပဲနဲ႔ စိတ္ကုန္လို႔ၿငိမ္ေနတာ၊ မေျပာခ်င္ေတာ့လုိ႔ ၿငိမ္ေနတာဆုိရင္ေတာ့ အဲဒါ ျပႆနာပဲ။ အဲဒီလို ျပႆနာကိုျဖစ္ေစတဲ့ ၿငိမ္သက္ျခင္းကို သေဘာတူလို႔ ၿငိမ္တယ္ဆုိၿပီး သေဘာက် ေနတဲ့လူေတြကလဲ ရွိေသးတယ္ဗ်ာ။ ကၽြန္ေတာ္ဆုိလိုခ်င္တာက ၿငိမ္ေနတုိင္းလဲ သေဘာက်တယ္ /သေဘာတူတယ္ လို႔ မထင္ပါနဲ႔။ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ၊ အမ်ားနဲ႔ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ရတဲ့လုပ္ငန္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေတြမွာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕လူေတြဆုိရင္ ကုိယ္ေျပာလိုက္တဲ့စကားကို နားေထာင္ခ်င္မွန္းမသိ၊ နားမေထာင္ခ်င္မွန္းမသိ၊ ဟုတ္ဟုတ္မဟုတ္ဟုတ္ ေလွ်ာက္ေျပာေနတာ၊ အထက္လူႀကီးက ငါက အႀကီးပဲဆုိၿပီးေတာ့ မွန္သည္၊ မွားသည္ မခြဲျခားပဲ ေျပာမိေျပာရာ ေတြကို ဇြတ္ေျပာေနတတ္တာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေတြ႕ၾက၊ ျမင္ၾက၊ ခံစားမိၾကမွာပါ။ အဲဒီလိုမ်ိဳး ခံစားေနရၿပီဆုိရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ ? ၊ ကိုယ့္ထက္ အသက္လည္းႀကီး ရာထူးလဲႀကီး ျပန္ေျပာလို႕လဲမျဖစ္.. အင္း.. ကၽြန္ေတာ္ထင္တယ္ဗ်၊ ၿငိမ္ေနမိလိုက္မွာပဲ။ ဘာမွျပန္ေျပာလုိ႕ အဆင္မေျပတာ၊
ဘာလုိ႔လဲဆိုေတာ့ ကိုယ့္အေျခအေနနဲ႔ကုိယ္ကိုးဗ်။

သိသေလာက္

ဘယ္အဖြဲ႕အစည္းေတြမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ ၀န္ထမ္းဆိုတာရွိပါတယ္။ ၀န္ထမ္းေတြနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းထားရတယ္။ အဲဒီ၀န္ထမ္းေတြကိုတစ္နည္းအားျဖင့္ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ (Resource) လို႔ေခၚတဲ့ ကုမၸဏီရဲ႕ အရင္းအျမစ္ေတြေပါ့ဗ်ာ။ သူတို႔ကိုသုံးၿပီးေတာ့ ကုမၸဏီအဖြဲ႕အစည္းႀကီးရဲ႕ လုပ္ငန္းေတြကို အက်ဳိးအျမတ္ မ်ားမ်ားရေအာင္ လုပ္ေဆာင္ၾကမယ္ေပါ့။ ဒီေနရာမွာ အေရးႀကီးတာက အဲဒီကုမၸဏီကို တုိးတက္ေအာင္ အလုပ္လုပ္ေဆာင္ေပးမယ့္ ၀န္ထမ္းေတြကို Motivate ျဖစ္ေအာင္ထားရပါမယ္၊ ရိုးရိုးေျပာရရင္ ေပ်ာ္ေအာင္ထားရပါမယ္။ အဲဒါမွ သူတို႔ေတြ အလုပ္လုပ္တဲ့အခါမွာ ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ စနစ္တက်လုပ္မယ္။ အဲဒါမွာ ေအာင္ျမင္တဲ့ အေျဖေတြ ရရွိလာမွာျဖစ္တယ္ မဟုတ္လားဗ်ာ။ သူတို႔ကို Motivate ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ရမယ္ေပါ့။ သူတို႔ကို ဘယ္လို Motivate လုပ္မွာလဲ?
Motivate လုပ္ရာမွာ အဖြဲ႕အစည္း၊ ကုမၸဏီအလိုက္ ကြာျခားမွဳေတြ ရွိပါတယ္။ အခ်ဳိ႕ကုမၸဏီေတြက တစ္ႏွစ္တစ္ခါ ၀န္ထမ္းေတြရဲ႕ လစာကို တိုးေပးတယ္။ Review (ျပန္လည္စိစစ္) လုပ္တာေပါ့ဗ်ာ။ တိုးသင့္ရင္ တိုးရမယ္။ ၿပီးေတာ့ သူတို႔လုပ္ရတဲ့ လုပ္ငန္းေတြအေပၚမွာ ကၽြမ္းက်င္မွဳေတြ ရွိလာေအာင္ သင္တန္းေက်ာင္းေတြ လြတ္သင့္ရင္ လြတ္ရမယ္။ Bonus လို႔ေခၚတဲ့ အပုိဆုေတြ ေတာ္ရင္ေတာ္တဲ့ ၀န္ထမ္းကို ေတာ္သလို ဆုခ်ီးျမင့္ရမယ္။ ညစာစားပြဲ၊ ၀န္ထမ္းစုံညီပြဲ အစရွိတဲ့ Activities ေတြ၊ Team building ေတြကို တစ္ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ (သို႔မဟုတ္) ႏွစ္ႀကိမ္လုပ္ၿပီး ကံစမ္းမဲ ေဖာက္ေပးတာ အစရွိသည္ျဖင့္ေပါ့။ ၿပီးေတာ့ ၀န္ထမ္းရဲ႕ က်န္းမာေရးအတြက္ တာ၀န္ယူေပး တာေတြ။ ဒါေတြက ကၽြန္ေတာ္ မွတ္မိသေလာက္ ဥပမာ အနည္းငယ္ကို တင္ျပျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အျခား ၀န္ထမ္းေတြကို Motivate ျဖစ္ေအာင္ လုပ္တဲ့နည္းေတြ အမ်ားႀကီး က်န္ပါေသးတယ္။ ဥပမာ- အဆင့္ျမင့္ အင္ဂ်င္နီယာ၀န္ထမ္းဆိုရင္ ကားေပးထားတယ္၊ ဖုန္းေပးထားတယ္ အစရွိသည္ျဖင့္ေပါ့ဗ်ာ။ ဒါေတြကို ၀န္ထမ္းေတြရဲ႕ Benefit (အက်ဳိးျမတ္) လို႔ေခၚတာေပါ့ဗ်ာ။ အက်ဳိးအျမတ္ရရွိမွ မည္သူမဆို ေပ်ာ္ရႊင္စြာ အလုပ္လုပ္ၾကမယ္ မဟုတ္လားဗ် .. ။
ေအာင္ျမင္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြမွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ (Authority) ေတြကို ခြဲေ၀ေပးေလ့ရွိတယ္။ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးတယ္ဆိုတာ လိုအပ္တဲ့အခါမွာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ (Decision) ေတြခ်ပိုင္ခြင့္ ေပးတာကို ဆိုလိုတာပါ။ အဲဒါမွ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ရာမွာ ပိုမိုျမန္ဆန္ၿပီးေတာ့ ၀န္ထမ္း ဖက္ကလည္း မိမိကိုယ္ကိုယ္ ယုံၾကည္ခ်က္ အျပည့္အ၀နဲ႔ အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ တာ၀န္ေတြကို ထမ္းေဆာင္ႏိုင္မွာျဖစ္တယ္။